Ευρωπαϊκό βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

Το ευρωπαϊκό βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο συνδυάζει μακρόχρονη ελαιοκομική παράδοση με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιολογική γεωργία.

Παράγεται με πιστοποιημένες βιολογικές πρακτικές και εντάσσεται στο σύστημα επίσημων ελέγχων και πιστοποίησης που περιγράφεται στην ενότητα για την ευρωπαϊκή βιολογική παραγωγή.

Με τη διακριτή γευστική του ταυτότητα και το άρωμά του, το ελαιόλαδο είναι στοιχείο της ευρωπαϊκής γαστρονομικής παράδοσης. Χρησιμοποιείται τόσο σε παραδοσιακές συνταγές όσο και σε σύγχρονες γαστρονομικές δημιουργίες.

«Εξαιρετικό παρθένο» είναι νομικά ορισμένη κατηγορία εμπορίας ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι περιγραφικό επίθετο. Οι κατηγορίες και οι κανόνες επισήμανσης ορίζονται στη νομοθεσία της Ένωσης για τα πρότυπα εμπορίας.

Εκφράζει την ποιότητα και την αυθεντικότητα της ευρωπαϊκής βιολογικής παραγωγής.

Το ευρωπαϊκό βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο παράγεται σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιολογική γεωργία. Οι πιστοποιημένες πρακτικές που αυτό προβλέπει σέβονται τις φυσικές διαδικασίες, προάγουν τη βιοποικιλότητα και συμβάλλουν στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Το πλαίσιο καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα, από την καλλιέργεια στον ελαιώνα έως το τελικό προϊόν.

Η ευρωπαϊκή βιολογική παραγωγή διέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. Δείτε Ευρωπαϊκή βιολογική παραγωγή για τους κανόνες, τους επίσημους ελέγχους και τις αρχές στις οποίες βασίζονται.

Το ευρωπαϊκό βιολογικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο καλύπτεται από το σύστημα επίσημων ελέγχων και πιστοποίησης που ισχύει για τη βιολογική παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σύστημα επαληθεύει τη συμμόρφωση με τα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και αξιοπιστίας που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την Ένωση.

Η πλήρης ιχνηλασιμότητα αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ευρωπαϊκής αγροδιατροφικής παραγωγής: επιτρέπει την παρακολούθηση του προϊόντος σε κάθε στάδιο, από την καλλιέργεια έως τον τελικό καταναλωτή.

Η ευρωπαϊκή βιολογική παραγωγή διέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. Δείτε Ευρωπαϊκή βιολογική παραγωγή για τους κανόνες, τους επίσημους ελέγχους και τις αρχές στις οποίες βασίζονται.

Το δίκαιο της ΕΕ ορίζει οκτώ κατηγορίες ελαιολάδων και πυρηνελαίων. Για να διατεθεί ένα έλαιο στην αγορά σε συγκεκριμένη κατηγορία, τα χαρακτηριστικά του πρέπει να τηρούν τα όρια που καθορίζονται για την κατηγορία αυτή από τους κανόνες της ΕΕ, και αρμόδιες να το διασφαλίσουν είναι οι επιχειρήσεις και τα κράτη μέλη. Από τις οκτώ κατηγορίες, μόνο τέσσερις μπορούν να πωληθούν απευθείας στους καταναλωτές σε επίπεδο λιανικής.

Η κατάταξη βασίζεται σε δύο ομάδες παραμέτρων: στα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά, όπως η οξύτητα, ο αριθμός υπεροξειδίων, η περιεκτικότητα σε λιπαρά οξέα και η σύσταση σε στερόλες· και στα οργανοληπτικά (αισθητηριακά) χαρακτηριστικά, όπως η φρουτώδης γεύση και η απουσία οργανοληπτικών ελαττωμάτων. Μεταξύ των τριών κατηγοριών παρθένων ελαίων, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι η κατηγορία με την υψηλότερη ποιότητα: από οργανοληπτική άποψη δεν εμφανίζει ελαττώματα και είναι φρουτώδες, και το επίπεδο οξύτητας δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,8 %.

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/2104 της Επιτροπής καθορίζει τα χαρακτηριστικά των ελαιολάδων και θεσπίζει τα όρια των παραμέτρων ποιότητας και καθαρότητας για κάθε κατηγορία, καθώς και κανόνες για τη συσκευασία και για την υποχρεωτική και την προαιρετική επισήμανση. Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2022/2105 της Επιτροπής ορίζει τις μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της συμμόρφωσης ενός ελαίου με τη δηλωθείσα κατηγορία και θεσπίζει κανόνες δειγματοληψίας. Ομάδες γευσιγνωσίας εγκεκριμένες από τις χώρες της ΕΕ πρέπει να επαληθεύουν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των παρθένων ελαιολάδων.

Σύμφωνα με το νομικό αυτό πλαίσιο, οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διενεργούν ετησίως ελάχιστο αριθμό ελέγχων συμμόρφωσης, ανάλογα με τον όγκο ελαιολάδου που διατίθεται στην αγορά της χώρας τους. Σκοπός των ελέγχων είναι να επαληθευτεί η συμμόρφωση της επισήμανσης και της συσκευασίας με τις νομικές απαιτήσεις και της κατηγορίας του ελαίου με τη δηλωθείσα κατηγορία. Οι έλεγχοι λαμβάνουν υπόψη παράγοντες κινδύνου όπως η κατηγορία, η περίοδος παραγωγής, οι εργασίες συσκευασίας, η αποθήκευση, η χώρα καταγωγής ή προορισμού, τα μέσα μεταφοράς, ο όγκος της παρτίδας, τα πορίσματα προηγούμενων ελέγχων και οι καταγγελίες καταναλωτών. Αναλόγως της σοβαρότητας μιας παρατυπίας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα που περιλαμβάνουν την απόσυρση του προϊόντος από την αγορά, την επιβολή προστίμων ή και ποινική δίωξη.

Η γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα καλύπτει όλα τα στάδια παραγωγής, μεταποίησης και διανομής των τροφίμων, και η επισήμανση του ελαιολάδου πρέπει επίσης να συμμορφώνεται με τους γενικούς κανόνες επισήμανσης τροφίμων που θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ελαιόλαδο· κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, Παράρτημα VII, Μέρος VIII· κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/2104 της Επιτροπής· εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2022/2105 της Επιτροπής· κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011.